BPF - workshop solvent-gels
In november had de werkgroep BPF de kans om een workshop te organiseren over het gebruik van hydro- en solvent-gels voor het restaureren van boeken en papieren objecten. De gels zijn bijvoorbeeld bruikbaar voor het verwijderen van vlekken en lijmresten of het afweken van plakband of oude restauraties. De workshop vond plaats in het CC-NL.
De cursus begon met een ochtend theorie, waarbij Françoise uitleg gaf over chemie en de soorten en toepassingen van hydrogels. Zowel rigide gels, zoals agar agar of gellan gum, als zachte gels, zoals PVA-Borax of xanthaangom, kwamen aan bod. Een hoop informatie, maar Françoise weet met enthousiasme voor het onderwerp de presentatie op een leuke manier te brengen.
Na de pauze was het tijd om de nieuw vergaarde informatie toe te passen op meegebrachte testobjecten. Cursisten kregen de kans om verschillende soorten hydrogels uit te proberen en om ze zelf te maken, terwijl Françoise vragen beantwoordde en tips uitdeelde. Er werd uitgebreid geëxperimenteerd met tijd van applicatie, het gebruik van gels op diverse soorten papier (of perkament, of boekbinderslinnen…) en het gebruik van D5 (cyclomethicone) om vochtkringen te voorkomen bij lokale behandelingen met vocht.
De tweede dag stond in het teken van de solvent-gels. Cursisten kregen weer uitgebreide informatie over verschillende soorten oplosmiddelen en hun toepassingen. Ook werd er aandacht besteed aan het veilig gebruik van oplosmiddelen en hoe ze in combinatie met gels kunnen worden toegepast, zodat cursisten inzicht krijgen in welke combinaties effectief zouden kunnen zijn voor de beoogde behandeling en resultaten. Na nog een ochtend pittige theorie, was het tijd om de opgedane kennis toe te passen en te experimenteren.
De derde dag waren de cursisten volledig vrij om te experimenteren en hun resultaten en ideeën te bespreken met de docent. Hoewel Françoise een aantal recepten had voorbereid, lag de nadruk op het begrijpen van de gels zodat de cursisten in de toekomst de gels naar behoeven kunnen aanpassen. Zoals iedere restaurator weet, zijn problemen zelden identiek, waardoor het onmogelijk is om een standaardoplossing te bedenken. Door de concentraties van gels aan te passen, enzymen toe te voegen of oplosmiddelen te gebruiken, zijn gels voor vele verschillende soorten objecten en problemen bruikbaar. Ook was er aandacht voor diverse manieren van toepassen van gels. Zo was er de mogelijkheid te experimenteren met het gebruik van een thermowhip (een soort slagroomspuit om agar agargel als schuim aan te brengen) en een warmtemat voor reptielen, om de werking van de gel te versnellen.
De groep bestond uit een gemengd gezelschap met diverse achtergronden, waardoor iedereen graag andere dingen wilde proberen en uiteenlopende vragen stelde. Op deze manier leerden we niet alleen van de docent, maar ook van elkaar!
